Hoe lang rouwen we?

houden van
Auteursrecht: shaday365 / 123RF Stockfoto

Gisteren was ik de hele dag met mijn kleinkinderen. Toen ik naar huis ging, gaf ik ze allemaal een kus. Ik keek nog door het raam naar binnen of er nog kushandjes te geven en ontvangen waren, maar ze waren alweer met hun eigen dingetjes bezig. Ik glimlachte, over een paar dagen zou ik ze weer zien. Ik liep naar mijn auto en reed weg.

In de auto overviel me ineens, de gedachte dat ik het zo gewoon vond dat ik ze over een paar dagen weer zou zien, zoals ook zij het gewoon vonden dat ik weg ging en ze me weer over een paar dagen zouden zien. Mijn gedachten gingen naar Jopie, die haar kleindochter door een ongeluk was verloren en naar Femke, wiens grootvader onverwacht overleed door een hartaanval. Hoe ook ze een keer afscheid van elkaar hadden genomen met gemak en vertrouwen en hoe het daarna voor altijd was veranderd.

Jopie en Femke die nog immer in de greep van hun verdriet zijn, terwijl anderen in hun omgeving zijn teruggegaan naar het reguliere leven, bezet door werk, sportschool, rekeningen en/of reisplannen.

Jopie en Femke  hebben iemand verloren die ze lief hadden als geen ander.  Het is voor beiden nog geen jaar geleden. Hun reis door het rouwlandschap is nog maar net begonnen.  Ze hebben ieder hun eigen unieke reis, met perioden, dagen en momenten van ontkenning. Jopie kan het soms gewoon niet bevatten, dat haar kleindochter is overleden. Ze verwacht elke moment weer een telefoontje met het babbelende stemmetje over wat ze die dag heeft meegemaakt. Femke, die nog steeds elke vrijdagochtend als de voordeur opengaat, verwacht dat opa binnenkomt. Want opa was er altijd op vrijdag als mama moest werken. En de momenten en dagen dat het besef er wel is, zijn nog erger. De pijn is dan bijna ondraaglijk.

 

Auteursrecht: chepko / 123RF Stockfoto
Auteursrecht: chepko / 123RF Stockfoto

Een van de meest voorkomende vragen die aan mij worden  gesteld, zowel als therapeut en als iemand die schrijft over verdriet, is hoe lang het duurt: Hoe lang moet ik treuren? Zal het ooit eindigen?

Mijn antwoord is altijd hetzelfde: het is voor iedereen verschillend. Maar ik kan je vertellen dat verdriet bijna altijd langer duurt dan de mensen om je heen verwachten.

Soms zijn mensen verbaasd als ik ze vertel dat verdriet jaren kan duren. Anderen zijn opgelucht om dit te horen, omdat ze al weten dat het waar is.

Ik geloof wel dat er een einde komt aan het actief rouwende zijn. Ik denk dat er een tijd komt dat de echte, rauwe pijn van verdriet eindigt. Dat er een tijd komt dat  de afwezigheid van die ene persoon niet meer het eerste ding is waar je in de ochtend aan denkt.

Er komt een moment dat je dat je weer dingen doet in het leven zonder het intense gemis van dat ze niet naast je staan. En uiteindelijk zal de spijt en wroeging, de onbeantwoorde vragen en al de wat-als rondom het verlies, beginnen te verzachten.

Na een tijdje zullen de trieste herinneringen worden vervangen door betere herinneringen, van toen jullie nog samen waren. Uiteindelijk zal er genoeg tijd verstrijken en wordt het gemakkelijker om over hen te praten zonder te huilen, wordt het gemakkelijker om aan ze te denken, zonder dat je het gevoel hebt dat de bodem onder je voeten vandaan wordt geslagen.

Maar dat het verdriet verzacht wil niet zeggen dat je liefde voor die persoon dat ook doet. Ik denk dat we altijd de mensen blijven missen die we verliezen, dat we nooit stoppen met willen dat ze nog steeds hier bij ons zijn.

Het is gewoon dat we leren leven met hun afwezigheid, leren leven te leven zonder hen, zelfs al leek dit vaak onmogelijk in het begin.

Hoe lang het ons duurt daar te komen, hoe lang het ons duurt om met de ene voet voor de andere langzaam op pad te gaan en daar te komen, hoe lang het ons duurt  om weer te lachen, om het leven weer lief te hebben, is gewoon hoe lang het duurt. Er is geen goed antwoord.

We treuren, totdat we het genoeg is, maar we houden van voor altijd.

Advertenties

One thought on “Hoe lang rouwen we?

  1. riet 3 maart 2015 / 2:15 pm

    Zo lang als je leeft rouw je. alleen wordt het steeds iets minder

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s