Wat als?

schuldWat als ik eerder had gezegd dat hij  naar de huisarts moest gaan?  Wat als ik niet had gevraagd de container nog buiten te zetten? Wat als…….? Schuldgevoel is één van de gevoelens die men ervaart als men rouwt. Voor de één zal het schuldgevoel meer op de voorgrond staan als voor de ander, maar toch kan die vraag Wat als? zich aan je opdringen.

Het heeft geen zin deze vragen weg te duwen. Juist als je ze wegduwt krijgen ze meer vat op je. Ze gaan ondergronds sudderen en bemoeilijken het verwerken van de pijn van het verlies. Ze kunnen de gevoelens van rouw intenser maken of blokkeren. Maar wat moet je dan met het gevoel van schuld?

Kitty is 48 jaar. Haar man is onverwacht overleden aan een hartaanval. ’s Nacht om kwart voor zes. Een tijdstip dat hij doorgaans opstond om naar zijn werk te gaan. Ook die ochtend stapte hij gewoon uit bed, Kitty werd nog wat kriegelig omdat hij zoveel lawaai maakte. Een kwartier later hoorde ze een klap en vond ze haar man op de vloer in de keuken.  Kitty startte onmiddellijk met reanimatie, later stopte ze even om 112 te bellen.  De reanimatie mocht niet meer baten.  Haar man overleed ter plaatse.

Sindsdien vergezelt naast het verdriet, het gevoel van schuld haar. Als ze, in plaats van zich kriebelig om te draaien, mee uit bed was gegaan, was haar man niet alleen geweest toen hij de hartaanval kreeg. En had ze ook eerder met reanimatie kunnen beginnen. En de reanimatie, ze wil toch binnen kort een  herhalingscursus gaan doen om zeker te weten dat ze het goed heeft gedaan. Wat als ze eerst 112 had gebeld, dan waren de ambulancebroeders er eerder geweest en dan had haar man het misschien wel  gered. Wat als ze haar man naar de huisarts had gestuurd, in plaats van enkel op te merken dat hij er de laatste maanden zo moe uit zag. Wat als ……….

schuldEen schuldgevoel is een natuurlijke en gemeenschappelijke component van verdriet. Wanneer iemand die je lief is sterft, is het menselijk om een verklaring te zoeken,  om te kijken naar wat je wel of juist niet hetb gedaan, om stil te staan bij de “wat als”.  Het hoort bij rouw, jezelf kwellen en tegen jezelf zeggen “Als ik dit of dat anders  had gedaan, zou het nooit gebeurd zijn.”

Soms kon je  simpelweg niets doen. Je deed wat je normaal zou hebben gedaan, gezien de omstandigheden.  De “wat als” bedenk je nu, nu je weet dat je degene die je lief was dood is. Soms doen we net of we de willekeurige gevaren van het bestaan kunnen controleren, hoewel we weten dat de dood een feit is van het leven. En dat de dood ook had plaatsgevonden als we iets gedaan of nagelaten hadden.

Schuld wordt gedreven door je eigen persoonlijke overtuigingen en verwachtingen. Omgaan met het schuldgevoel vereist dat je onderzoekt wat je denkt dat je verkeerd hebt gedaan. Waar je je schuldig over voelt zo eerlijk en zo objectief mogelijk evalueren.  Dus niet wegdrukken en niet door een ander laten wegzwaaien, want dan blijft het gevoel bestaan.  Hoe ga je dan met schuldgevoel om? Begin met je schuldgevoel open uit te spreken tegen iemand die je vertrouwt. En is er niemand, wend je dan tot een professional.  “Wat als” belemmeren je in je acceptatie van je verlies.

Kitty weet inmiddels om te gaan met haar gevoelens van schuld. Ze komen nog steeds af en toe op. Maar ze heeft geleerd ze objectief te bekijken, waardoor ze ook de andere gevoelens van rouw kan toelaten.

Advertenties

One thought on “Wat als?

  1. De waarom vraag die steeds terug keert..zonder antwoord. Als kind vraag je al waarom ? In je hoofd en gedachten waaarom ? Probeer het eens om soms gewoon te beseffen dat er niet overal een antwoord op is, alleen een stukje acceptatie. Balans kleine stapjes je hoeft niet snel. .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s