De laatste decembermaand

20121223_181018December wordt beschouwd als een feestmaand. Eerst is er Sinterklaas, dan komen de kerstdagen en uiteindelijk vieren we dat  het jaar wordt afgesloten en een nieuw jaar begint.

Toch kan de decembermaand door omstandigheden ook een moeilijke maand zijn. Wat als je weet dat dit je laatste kerstfeest is? Het eerste kerstfeest van een kind krijgt meestal een extra tintje, maar hoe doe je dat als je weet dat dit je laatste kerstfeest is, de laatste keer dat je het nieuwe jaar begroet? Of als je weet dat je ouder, je partner, je kind of wie dan ook wie je dierbaar is zijn of haar laatste kerstfeest viert? Hoe ga je daar mee om?

Graag wil je natuurlijk een pas en klaar antwoord, zodat je zeker weet dat je het goed doet. Want zowel degene die dood gaat als degenen die achterblijven zeggen het vaak niet,  maar ze willen er wel een speciale kerst van maken. Een mooie kerst voor de stervende en een onvergetelijke laatste samenzijn waar met veel mooie herinneringen aan terug gedacht wordt door degenen die achterblijven. Maar hoe doe je dat?

Ja,  hoe dat je dat? Geen één mens is het zelfde, geen één relatie is hetzelfde,  geen één familie is hetzelfde.  Het antwoord is echter heel eenvoudig. Praat er eerlijk en open met elkaar over.

Klaske had ALS (Amyotrofische Laterale Sclerose) en het ging slecht met Klaske.  De aanvraag voor euthanasie was goedgekeurd en begin januari zou de euthanasie plaatvinden als Klaske het nog zou halen. Want zo slecht ging het met Klaske, dan ook de artsen eraan twijfelden of ze januari wel zou halen.  Toch wilde ze nog dolgraag het kerstfeest meemaken met haar gezin, haar man en haar twee kinderen.  Maar hoe een mooie kerst te maken? Klaske was aan haar bed gekluisterd, kon zelf niet meer slikken, dus een uitgebreid diner vonden man en kinderen niet op zijn plaats. Maar wat dan? Ergens naar toe? Wat zijn vrouw en hun moeder vroeger leuk vond, kon ze nu niet meer en toch wilden ze voor haar een mooi kerstfeest. En het verdriet  om dit laatste kerstfeest, maakten het voor het drietal ook niet gemakkelijker om iets te bedenken.

Klaske wist wat er gaande was, maar was angstig om zich hierin te mengen. En ze wilde zich ook laten verrassen. Aan de andere kant zou ze nog zo graag samen met haar gezin een nachtmis bijwonen. Dat hadden ze nog nooit samen met het gezin gedaan. Vroeger met haar ouders gingen ze elke jaar maar een nachtmis. En elk jaar sinds de kinderen er waren, hadden Klaske en haar man gezegd, dat ze dit ook hun ritueel zouden maken. Maar de kinderen waren intussen tieners en nog nooit waren ze naar een nachtmis geweest. Omdat ze verder ook niet kerkelijk ingesteld waren, vond Klaske het moeilijk te verwoorden naar haar gezin, die zo hun best deden. Als ze alleen al zag wat voor moeite ze deden om het huis zo gezellig mogelijk te maken.

Zoekend naar het juiste, herinnerde haar man zich mijn gezegde. Dat als je niet weet wat te doen, je het gewoon kunt vragen aan een stervende, wat deze wil en op welke manier. Gelukkig waren ze nog op tijd om alles te organiseren. Samen met de doe-een-wens-ambulance is ze naar de nachtmis geweest,  naar dezelfde kerk waar ze vroeger ook altijd met haar ouders naar toe ging.  En niet alleen haar eigen gezin was aanwezig, ook haar ouders, broer en zussen. Nog nooit had Klaske zich zo gelukkig gevoeld, vertelde ze de volgende dag tegen haar man.  Ondanks haar slechte lichamelijke toestand straalde ze. Ze voelde zich volledig verbonden met haar gezin, met alles.  De pastor, die haar een extra zegen gaf, het voelde zoals het zou moeten zijn. Ze had ook nimmer het idee gehad dat ze nog zo gelovig was.

23949972_sEn op verzoek van Klaske, hebben ze op eerste kerstdag met de hele familie een groot kerstdiner gegeven.  Het bed van Klaske stond aan het hoofdeinde van de tafel. Soms zakte Klaske even weg en soms keek ze met een zachte glimlach, hoe de rest het diner veroberden.  Voor ieder lag er een cadeau onder de kerstboom van Klaske.  Het enige wat Klaske jammer vond was dat ze geen kracht meer had gehad om voor ieder een persoonlijk gedicht te schrijven. De woorden die ze voor ieder had gefluisterd en die haar man had opgeschreven, waren echter voor ieder een groots cadeau. Erg moe, heel erg moe, het was meer dan Klaske eigenlijk nog aankon,  werd de eerste kerstdag voldaan afgesloten.

In de nacht van eerste op tweede kerstdag is Klaske rustig ingeslapen.

Haar man vertelde later, dat hij nooit een dergelijke dag voor Klaske zou hebben bedacht. Soms komt het gevoel boven dat door de zware dag ze wellicht eerder is gestorven. Maar als hij zich haar stralende gezicht ziet, weet hij dat ze het zeker waard heeft gevonden.

Open en eerlijk met elkaar praten, dan kom je heel ver.

Kijk ook nog eens op de blog 10 suggesties om een rouwende te helpen tijdens de feestdagen.

https://levenenloslaten.wordpress.com/2013/11/24/10-suggesties-om-een-rouwende-te-helpen-tijdens-de-feestdagen/

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s