Praten met een stervende

ik-voel-me-ongemakkelijkOns onbehagen voor de dood zorgt ervoor dat we het moeilijk of zelfs onmogelijk vinden om met een stervende te praten over wat er aan de hand is, namelijk dat de stervende dood gaat. Vaak praat men over veel dingen behalve over het feit dat iemand stervende is en zijn dagen op aarde zijn geteld.

Nervositeit om met een stervende te praten is normaal,  je hoeft je niet schuldig te voelen als ook jij het onderwerp vermijdt.  Het is ook moeilijk om de juiste toon te vinden. Je wilt niet te triviaal zijn alsof de dood niets voorstelt, maar je wilt ook niet te dramatisch doen en elk levensgenot en elke hoop, die de stervende heeft, de stervende ontnemen.

Je weegt af of je wel zult vertellen over de nieuwe auto van de buurman of dat je naar de prognose van de stervende zult vragen. En niet wetend welke van de twee, zwijg je maar en pakt het onderwerp “weer“ om toch maar wat te zeggen. Maar niet alleen jij vindt het moeilijk.

Dood gaan is ook voor de stervende een nieuwe ervaring.  Een nieuwe ervaring, met emoties en gedrag, die ook de stervende nog nooit mee heeft gemaakt. De stervende kan dus niet van te voren aangeven wat hij nodig heeft. Wil hij vandaag gewoon een praatje over het weer, of wil hij een diepgaand gesprek over de dood? Dat kan van dag tot dag veranderen. Het fijne is dat je gewoon kunt vragen waarover de stervende wilt praten. Je kunt gewoon zeggen: Ik weet niet wat ik tegen je kan zeggen vandaag. Zullen we over voetbal praten of over je chemotherapie? Zo laat je het bij de stervende liggen waar het gesprek over gaat.

olifant in de kamerNiet praten over de dood, laat de dood niet weg gaan. Natuurlijk kan het soms zijn, dat er een luchthartig gesprek is waarin jullie beide zich fijn voelen. Maar als de olifant in de kamer is, laat dan aan de stervende weten dat ook jij weet dat de olifant er is. Anders staat de aanstaande dood tussen jullie in, waardoor jullie emotioneel, gevoelsmatig niet meer dicht bij elkaar kunnen komen. Omdat dat wat zo duidelijk aanwezig is, angstvallig als onderwerp wordt vermeden. En juist in de laatste periode van het leven is de liefdevolle verbinding vanuit het hart zo belangrijk voor de stervende. Dat is wat hij meeneemt als hij overgaat.

Chris was 18, toen bij zijn vader de diagnose kanker was gesteld.   Via internet zocht Chris alle informatie op, die hij over de soort kanker van zijn vader kon vinden. Hij besefte dat de overlevingskans voor zijn vader erg klein was. Zijn vader acteerde echter alsof het een kwestie van een paar chemokuren was om weer vol in het leven te kunnen staan. Chris wou zijn vader niet alle hoop ontnemen, maar kon ook niet verder met het beeld wat zijn vader schetste, terwijl hijzelf een ander beeld had van de toekomst van zijn vader. Hij confronteerde zijn vader met de werkelijkheid. De vorm kanker die doorgaans binnen zeer korte tijd tot de dood leidt. De vader van Chris was erg blij met deze confrontatie. Nu hoefde hij voor iedereen niet hoog te houden dat hij beter zou worden. De vader van Chris wist namelijk zelf ook wel beter, maar omdat niemand er tot dusver over sprak, deed hij wat zijn omgeving ook deed. Nu kon hij zich voorbereiden op de naderende dood. Had Chris hem al zijn hoop ontnomen? Nee, hoop kan blijven, tot zelfs het moment van overlijden.  Een andere hoop, ja, dat wel. In plaats van de hoop om beter te worden, de hoop om bijvoorbeeld de verjaardag van je zoon nog mee te maken. Tot-ooit-als-we-elkaar

Tot de laatste hoop als je sterft, de hoop dat je elkaar ooit weer terugziet.

Advertenties

One thought on “Praten met een stervende

  1. koos 24 oktober 2017 / 2:03 pm

    uw verhaal over praten met een stervende, heb ik meegemaakt.
    mijn naam is koos, ik ben in mijn leven al 5 keer met succes gereanimeerd.
    1995/1997/ 2012/en 2 keer in 2013.
    in 1997 kreeg ik een ernstig ongeluk waarbij ik in de 8 dagen durende coma een bijna-doodervaring beleefde ik probeerde erover met dierbaren te praten maar werd bespot.
    dus liet ik het maar zo, totdat mijn schoondochter het op internet had gezet, was het bij iemand terecht gekomen die mij mailde of ik aan stervens begeleiding deed waarop ik antwoorde nee dat kan ik niet.
    hij vertelde dat een goede kennis van hem terminaal kanker had en niet meer lang te leven had en erg eenzaam was zelfs zijn dochter had hem in de steek gelaten.
    ik beloofde hem op te zoeken om een bakkie te doen, mijn verhaal over mijn bde, had ik uitgeprint om hem dat te laten lezen, hij wist via die kennis wat mij overkomen was.
    we zaten aan een bakkie toen hij opeens vroeg en wat heb je gezien en is het daar in het licht?.
    dat zal voor ieder mens anders zijn omdat mij duidelijk werd getoond dat men word beoordeeld na wat men ten tijde van zijn of haar leven voor mens was.
    je word in het licht niet veroordeeld maar bijgestaan met liefde.
    jan was niet bang voor de dood maar wat er na de dood zou zijn.
    hij vroeg of ik de volgende dag ook langs wilde komen ik zei dat doe ik jan.
    maar de volgende dag zei de verpleegkundige hij heeft van nacht een dosis morfine gehad hij ligt in coma en is stervende, ik vroeg of ik nog wat kon doen, ze zei ga maar bij hem zitten en houd zijn hand maar vast dan voelt hij mogelijk dat hij niet alleen is.
    na verloop van tijd vroeg ik mij af hoelang zoiets duurt, het leek wel alsof hij mijn gedachten had gehoord want hij ging rechtop zitten en zei met een blij gezicht, he koos ik voel helemaal geen pijn meer, en hield mijn hand erg stevig vast die erg koud was maar warm begon te worden, hij reikte met zijn andere hand naar boven en zei een langgerekt jaaaaa, en stierf.
    ik vroeg aan de verpleegkundige of ze even wilde luisteren naar zijn hartslag en zij bevestigde dat hij overleden was toen het me niet zo goed lukte om mijn hand los te krijgen voelde het net alsof zijn hand uit mijn hand gleed maar zag dat ik hem nog vast hield, toen de verpleegkundige mij hielp zei ik tegen haar over dat gevoel, ze begon te huilen en zei jan heeft jou een cadeau gegeven in de vorm van dat je hebt mogen voelen dat zien ziel zijn lichaam verliet.
    toen ik later in mijn auto zat heb ik een huilbui gehad maar niet van verdriet hoor, ik heb toen ik jan zijn hand uit mijn hand voelde glijden een gevoel binnen in mij van blijheid gekregen van blijdschap.

    als u belangstelling heeft in mijn bde verhaal en/of ook mijn beleving van het sterven en doodgaan zoals ik het ervaarde kan ik het wel naar uw postvak sturen.

    vriendelijke groet, koos.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s