Het verdriet van grootouders

grootvaderWanneer een kleinkind overlijdt, verliezen grootouders meer dan een geliefd kleinkind. Ze moeten verder leven met de dood van hun kleinkind en met het verdriet van hun kind. Het voelt ook zo onnatuurlijk, je kleinkind verliezen door de dood. Het is normaal dat je als grootouder eerder dood gaat als je kind. Maar dat je je kleinkind overleeft, voelt bijna luguber, onnatuurlijk, te absurd voor woorden. En toch gebeurt het soms, dat grootouders de dood van een kleinkind meemaken.

Grootouders worden vaak vergeten bij het overlijden van een kleinkind. Hoewel vergeten is misschien wel een verkeerd woord. Men weet wel dat de grootouders ook verdriet hebben om het verlies van hun kleinkind. Maar men verwacht dat omdat grootouders ouder zijn en ze meer met de dood in aanraking zijn geweest, ze beter met de dood van hun kleinkind om kunnen gaan. En grootouders zwijgen vaak over hun verdriet. Het verdriet van de ouders, hun kind en zijn of haar partner, staat voorop.

En voor de ouders is veel aandacht voor de pijn van het verlies van hun kind. Niet alleen van de grootouders, er wordt ook veel geschreven over rouw bij de dood van je kind. Er is aandacht vanuit de omgeving, er zijn praatgroepen, zowel lokaal als online. Maar wat is er voor de grootouders? Hoe moeten zij omgaan met het dubbele verdriet, het verdriet van de dood van hun kleinkind en het verdriet om de pijn van hun kind en zijn of haar gezin? Na verloop van tijd kunnen ze de dood van hun kleinkind misschien integreren in hun leven, leren ze leven met de pijn van het verlies, met het verlies aan toekomst. Grootouders blijven geconfronteerd worden met de pijn en verdriet van hun kind, wat hen keer op keer ook weer pijn doet.

grootoudersDe omgeving heeft vaak geen oog voor het verdriet van grootouders. Het is tenslotte niet hun kind dat is overleden. En de grootouders zeggen niets. Ze staan vaak klaar om het getroffen gezin te helpen. Ze helpen met de voorbereiding van de begrafenis of afscheidsdienst, als dat gevraagd wordt. Ze verzorgen de andere kleinkinderen, als dat gevraagd wordt. Ze zijn op de achtergrond aanwezig, om daar waar nodig is, fysieke en emotionele steun aan hun kind en zijn of haar gezin te geven. Daarbij soms vergetend, dat ook zij de taak hebben om te rouwen over het verlies van hun kleinkind. Bij grootouders staat de zorg om hun kind en de andere kleinkinderen vaak boven hun eigen rouwverwerking. Als het met hun kind maar weer wat beter gaat, dan komen ze zelf daarna wel weer aan de beurt. En dus vragen niet om aandacht voor hun verdriet.

Ook fysiek vragen de grootouders soms erg veel van zichzelf. Ze springen in wanneer nodig, zonder zich af te vragen of ze de energie die ze hebben niet nodig hebben om te rouwen. Of ze lichamelijk de zware taak van kinderen verzorgen nog wel aankunnen.

Grootouders vragen niets, geven enkel. En toch zou er meer voor grootouders moeten zijn. Al was het alleen maar om ze te laten praten over hun kleinkind dat er niet meer is. De band die ze aan het opbouwen waren, de toekomst die ze voor hun kleinkind zagen, hoe hij of zij hun zou wegbrengen en niet andersom zoals nu is gebeurd. Zeker nu de grootouders in deze tijd weer meer betrokken zijn bij het leven van de kleinkinderen zou hier aandacht voor moeten zijn, mogen er meer publicaties, meer onderzoek komen naar rouw bij grootouders.

Grootouders hebben vaak een dubbel verdriet. Het enige wat grootouders willen is praten met degene die hetzelfde is overkomen. Of praten over hun verdriet, hun toekomst die abrupt is verstoord. Praten over hun zorgen, voor als hun kind achterblijft als ze ook dood gaan. En het enige wat jij hoeft te doen is luisteren, gewoon luisteren. Gehoord worden is op zichzelf helend.

In oktober gaat er een lotgenotengroep van start voor grootouders die hun kleinkind door de dood hebben verloren. Voor meer informatie kun je contact opnemen met info@levenenloslaten.nl.

Advertenties

17 thoughts on “Het verdriet van grootouders

  1. Janny de Groot 24 augustus 2014 / 1:47 pm

    Ik ben een Oma van mijn lieve kleinkindje Mert. Hij stierf bij mij thuis toen ik aan het oppassen was. Hij was nog maar ruim 7 weken oud. Mijn dochter en ik vonden hem dood in zijn bedje.
    Het verdriet is groot. graag zou ik willen weten hoe ik mij op kan geven voor bij eenkomsten met grootouders die dit ook hebben mee gemaakt. Hoe doe ik dit?

    • levenenloslaten 24 augustus 2014 / 9:57 pm

      Wat erg Janny. Zo klein en dan deze wereld bijna gelijk weer verlaten. Het onverwachte verlies van een kind en kleinkind is een verdriet dat de rest van je leven met je meeloopt. Praten met andere grootouders die ook een kleinkind hebbben verloren kan behulpzaam zijn in het leren leven met het verlies van de kleine Mert . Je kunt aanmelden via info@levenenloslaten.nl.

  2. Carola Kruijswijk 8 september 2014 / 2:51 pm

    Dag Nina José,
    dankjewel voor je indringende blog. Ik kreeg een vraag via mail over grootouderrouw die ik graag wil delen met alle mensen die grootouders in rouw kunnen steunen. Ik voeg de link hieronder, en je zult zien dat ik jouw blog vermeld heb. Ik hoop dat je iets kunt betekenen voor de grootmoeder die mij in haar verdriet gemaild heeft. http://www.leefgetijden.nl/grootouderrouw/
    hartelijke groet, Carola Kruijswijk

  3. Janny de Groot 8 september 2014 / 8:53 pm

    Fijn Carola dat er aandacht aan wordt besteed aan de ingrijpende gebeurtenis in mijn leven.
    Ik wacht af wanneer er bijeenkomsten kunnen zijn om elkaar te steunen als grootouders in mijn/ons verdriet. Dank U wel alvast! Vriendelijke Groeten Janny de Groot.[ Oma van Mert]

  4. mieke 14 september 2014 / 12:42 pm

    hallo,
    mijn kleindochtertje marthe is een kleine drie weken overleden, ze was bijna zeven maand. na al die maanden te vechten heeft ze de strijd verloren. Dat is zo oneerlijk en ik ben ook op zoek naar lotgenoten om te praten en mekaar te steunen. veel liefs mieke

    • levenenloslaten 14 september 2014 / 7:15 pm

      Wat verschikkelijk, Mieke om mee te moeten maken dat je kleindochtertje overlijdt. Zo jong nog, zo oneerlijk dat ze geen toekomst heeft. En als ik het goed begrijp heeft ze gestreden om hier te blijven. Wat zullen jij en haar ouders verdrietig zijn om het verlies van Marthe.
      Op 22 oktober as wil ik van start gaan met een lotgenotengroep Het verdriet van Grootouders. Ik zal degene die reageren in ieder geval met elkaar in contact brengen als daar geen bezwaar tegen is. Op dit moment kan ik niets anders doen dan je te zeggen dat je verdriet, je boosheid, welke emotie ook, er mag zijn. Laat ze stromen, rouw is de achterkant van liefde. Je liefde voor Marthe is nu wat zo’n pijn doet.

      • mieke 25 september 2014 / 8:18 pm

        merci om er te zijn, graag zou ik op de hooghte blijven want ik heb behoefte om te praten met lotgenoten. momenteel verblijf ik in het ziekenhuis. alles is mij teveel geworden en ik heb nl, een tromboze gedaan. waar zou de praatgroep samen komen aub?

        heel veel liefs mieke

  5. gerd 1 november 2015 / 1:10 am

    lieve mensen,

    Ook ik/wij hebben het ergste dat ons kon overkomen meegemaakt. Op 2 februari 2015 is onze kleine Gus geboren,de trots van men oudste zoon en zijn vrouw . Gezond als een visje tot de dag dat hij gestorven is op 5 juli 2015.De wereld stort letterlijk in als je het nieuws verneemd
    Hoe kon dit gebeuren, de avond ervoor zaten wij nog met zen allen lekker te eten omdat het onze huwelijksverjaardag was , niet wetende dat een paar uur later alles anders word en ook anders blijft. Ons gusje is aan wiegedood gestorven , de mama en papa hebben het samen doorstaan die ochtend.gruwelijk om te weten wat je kind moet doorstaan die moment
    Dan krijg je het nieuws hier thuis ……. ik zoals alle anders grootouder de meest trotse moemoe (in belgie zeiden we dat vroeger en ik wou het ook zo) De meest trotse moemoe die je kon vinden was in één seconde los van de wereld. het nieuws te horen was een mokerslag recht op men hart
    Ik zeg nu nog ze slaan een gat in je hart met een bot bijl en de benen onder je kont uit…. op 1 sec
    Je word geleefd vanaf dat moment, de wereld stopt letterlijk met draaien,alles ziet er anders uit vanaf die moment. HOE kon dit gebeuren is de grote vraag.
    Men klein schattebolleke Gusje dan de eerste keer zien en te voelen……..men hart hoorde je kraken van de innerlijke pijn, het is en blijft gebroken.
    Dit is niet hoe het moet gaan, niet natuurlijk. IK HAD EERST MOETEN GAAN
    Dan begint na de afscheidsdienst een tijd…… hoe gaan we hem noemen? meehelp tijd? mee voel tijd? willen klaarstaan tijd ? ja alles in één dus
    Maar ik kan jullie nu al zeggen , we moeten de ouders ook hun rust gunnen ,we moeten de ouders tijd geven om samen de rouw verwerken.
    Dat is als ouder het moeilijkste om te aanvaarden naar mijn mening. Het gevoel je eigen vlees en bloed aan hun lot over te laten terwijl je zo erg wil helpen. Maar je kan niet helpen .
    Ik was zelfs zover dat mijn eigen zoon me scheef bekeek van daar heb je ze weer ……. ik was te veel aanwezig , ook niet goed
    Nu laat ik ze even de tijd om het samen te doen , men zoon en zijn vrouwke, maar ooooohhhhh wat is dit moeilijk. je wil maar het mag niet
    Ons Gusje is in een mooie urne mee naar huis gegaan samen met mama en papa wat ik wel zo mooi vind dat ze terug samen zijn, al is dit niet hoe het moest. Ieder dicht familielid heeft een juweeltje met wat asjes van onze kleine schattebol zodat we elk iets van hem dichtbij hebben.
    Hoe dikwijls ik men hangertje op een dag vastpak wil je dus niet weten, ook mijn computerhoekje is een kleine bedevaartsoord geworden voor het klein ventje. Het manneke was op een leeftijd dat hij begon te schaterlachen,vliegen deed hij ook graag….lekker dollen . Moemoe deed hem ALTIJD lachen.
    Overmorgen zou hij 9 maand geworden zijn en dan…….de 5de…….dan is hij langer van ons weg dan dat we hem mogen vertroetelen hebben. 5 maanden na zen vertrek is er nog altijd die wanhoop, de pijn die erger word, het gemis…….het zal nooit stoppen want datums liggen vast.
    Een praatgroep zou er MOETEN zijn in belgie en nederland voor de grootouders die hun kind verloren zijn,het voeld alsof je aan de andere kant van de beek staat en er geen boot of enige houvast meer is. geen oversteek naar de gevoelens van je eigen kind.
    En dat terwijl je zelf letterlijk kapot gaat vanbinnen( al vind je het bijna niet erg want dan ben je eerder bij je kleinkind). hier zou meer moeten kunnen gedaan worden ,al is het met meerdere grootouders onder elkaar .Ik zou hier graag reakties op krijgen van grootouders die hetzelfde doorstaan. die ook kapot gaan vanbinnen en het niet kunnen/mogen uiten.Vandaag gaat het beter en morgen stort je weer in die rollercoaster zal blijven denk ik persoonlijk.Er zijn slechte dagen en er zijn iets betere dagen maar de goeie gaan we nooit meer hebben al ben ik van mezelf een positief mens. Altijd men rug recht gehouden en sterk geweest na een zwaar leven maar dit…… dit heeft me klein gekregen
    (ik heb persoonlijk al een klein plan om er een bundelboek van te maken zodat er toch iets van houvast is voor ons) er mag ook altijd een mailtje gestuurd worden naar mij persoonlijk natuurlijk gerdmaes@hotmail.be

    lieve groeten van Gerda
    de moemoe van ons klein maar oooh zo groot Gus’je

    • Janny de Groot 1 november 2015 / 2:48 am

      Dag oma van Gusje.Graag zou ik contact met U willen maken om elkaar te steunen.Ik heb het zelfde mee gemaakt.Mijn kleinzoontje van ruim 7 weken stierf bij mij thuis terwijl ik de hele week op hem opgepast had.Wat er dan met je gebeurt als Moeder en Oma is met geen pen te beschrijven! Het is nu 4 jaar geleden en nog steeds voel ik die heftige pijn in mijn hart. Mail mij zodat ik U kan helpen in ons verdriet om ons kind en kleinkindje.

      • gerd 1 november 2015 / 1:12 pm

        lieve janny,
        ik heb even een re mail gestuurd . het was een goed adres maar was een lege mail.

        veel liefs xx

      • Janny de Groot. 1 november 2015 / 1:23 pm

        Dag Gerda.
        Dank U voor Uw mail. Graag zou ik in contact willen komen om te schrijven naar U of te bellen. Het vreselijke is mij ook overkomen! Dit is 4 jaar geleden en het lijkt of het de dag van gisteren was! Mijn email adres is; j.de.groot95@kpnplanet.nl U kunt mij mailen zodat we elkaar kunnen steunen in ons onmenselijke verdriet,
        Liefs, en veel kracht en moed gewenst! Janny de Groot.

      • moemoe van Gus'je 20 september 2016 / 11:56 pm

        je kan mij altijd maile, Janny.maar laat ik alvast een dikke knuffel geven want die hebben we verdiend…..niemand hoord dit te doorstaan…….warme knuffels voor mama ,papa en ook jij oma
        xxx

    • Mieke six 3 november 2015 / 9:32 am

      Halo,
      U mailtje is ook wat ik voel.
      We zijn ons kleindochter marthe verloren.
      Ze was bijna zeven maanden wanneer
      Ze stierf. Ik ben op zoek gegaan voor een praatgroep maar in belgie niet te vinden, wel in nederland.
      Inlichtingen genomen om er een op te r
      Richten maar alleen is dat ni te doen.
      Oproep geplaatst viq facebook en via famillie van sterretjes maar geen reactie.

      Veel sterkte
      Dikke knuffel. Mieke

      • moemoe van Gus'je 21 september 2016 / 12:10 am

        kijk een keertje bij Het Berrefonds in belgie………nobel doel voor mensen
        ik doe er nu werkjes voor die ik graaag doe en alles i ten voordelen van hun (google maar eens berrefonds) xxx

  6. moemoe van Gus'je 3 november 2015 / 3:33 pm

    voor jou ook alle sterkte en warmte die nodig is Mieke voor jou kleine Marthe.
    inderdaad in belgie is er helemaal niks te vinden over dit verdriet en waar we door moeten. ik had ook aan het zoeken geweest . als ik het verstand had om een website op te richten deed ik het ook (in belgie) maar zo slim ben ik niet. het is zwaar om als grootouders het te moeten ondergaan. jou verdriet, je eigen kind in verdriet zien storten en hun ook de tijd geven die ze nodig hebben om te rouwen
    dat terwijl je liefst ze hele dag in je armen wil houden om te troosten. als grootouders staan we aan de zijlijn en kunnen niet meer doen dan ons sterk houden
    terwijl je van binnen kapot gaat van verdriet hoor je sterk te blijven
    ik denk dat er een taboe rond hangt in belgie om ook het verdriet te kunnen uiten ……spijtig genoeg want het voeld zo dubbel om het mee te maken. ben blij met jou reaktie meiske , en zo zijn er velen die blijven zoeken achter hulp en het niet vinden in belgie.

    dikke knuffel moemoe van Gusje

    • moemoe van Gus'je 21 september 2016 / 12:07 am

      dank je wel voor de lieve woorden..er moet inderdaad iets opgestart kunnen worden in belgie.
      al is het maar om nog meer verdriet te voorkomen en onbeantwoorden vragen zo te laten.
      op elke vraag moet een antwoord op zijn als grootouders onder elkaar .
      het zullen ooit mss de verkeerde zijn maar als we ons bundelen kunnen we mss en hechte groep vormen die elkaar de nodige steun geefd…..babbeltje op zen tijd of via mail . dit moet mogelijk zijn . beter zou het zijn om een middag/avond te organizeren met kannen vol koffie en théé …….daar hebben grootouders raad mee. want wat ze ook doen……..is het goed of fout en en dat zal overal verschillend liggen …….we moeten er voor elkaar zijn en voor onze kinderen

      warme groet moemoe van Gusje*

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s