Vaarwel

handen rouwIn ieders leven komt een moment dat we vaarwel moeten zeggen tegen een geliefd persoon. Je vader, je moeder, je broer, je zus, je kind, een vriend, een collega. Afscheid nemen van een dierbaar persoon in ons leven, omdat hij of zij dood gaat. We geven als het ware de geliefde persoon uit handen, aan iets wat ons onbekend is.  Heel beangstigend en daarom heel mooi als je een stervende toestemming kunt geven om te mogen sterven. Het vertrouwen wat hiervan uit gaat, geeft de stervende de rust en kracht om het leven los te laten.

Het is het mooiste wat we een stervende kunt geven. Hem of haar laten gaan, zeggen dat het goed is dat ze overgaan. Het geeft hem of haar de rust die nodig is. Jouw vertrouwen dat het goed is, kan helpen, die rust te vinden die nodig is om het aardse leven los te laten.

Soms is het heel pijnlijk om te ervaren dat jouw toestemming ervoor zorgt dat de geliefde persoon na jouw woorden bijna gelijk zijn of haar laatste adem uitblaast. Alsof je hem of haar hebt weggestuurd. Je woorden hebben hem of haar niet weggestuurd, het waren slechts woorden van toestemming, om de stervende de keuze te laten maken om te gaan als de stervende daar aan toe was.

Het kan ook dat na de woorden de stervende nog uren, dagen, zelfs weken blijft leven. Ook dat kan heel pijnlijk zijn. Door je woorden wou je de stervende verlossen van zijn strijd om het leven vast te houden terwijl het lichaam het niet meer aan kon. En het lijkt alsof jouw woorden geen waarde hebben gehad.  Jouw woorden hebben echter de stervende toestemming gegeven om de keuze te maken om te gaan als de stervende daar aan toe is.

Toestemming om te gaan, om voorgoed de ogen te sluiten, om naar de hemel te gaan, om naar de overkant te gaan, om te sterven, hoe je het ook zegt, in de woorden die bij de stervende binnenkomen, geeft een stervende de rust om de keuze te maken dood te gaan als hij of zij daar klaar voor is.

Je kunt nog verder gaan, en de stervende begeleiden in het sterven.  Zeker als je ziet dat de stervende het toch moeilijk vind om los te laten. Wat kun je bijvoorbeeld doen:

Raak de stervende aan op een manier die de stervende fijn vind. Een kind kun je bijvoorbeeld op schoot nemen of in je amen nemen, je vader of moeder de hand vasthouden, naast je partner gaan liggen en hem of haar vasthouden, of gewoon de stervende over het voorhoofd strijken. Raak op een manier aan die bij de stervende en jou past en waardoor de stervende voelt dat je er bent.  En laat voelen dat de stervende mag gaan. Geef toestemming in je aanraking.

Zeg de stervende dat je van hem of haar houdt en als de stervende niet meer in staat is om te antwoorden, zeg dan dat jij weet dat hij of zij ook van jou houdt.

En als de stervende gelovig is, vertel dan dat je voelt dat God (afhankelijk van godsdienst) aanwezig is, dat je ook zijn aanwezigheid voelt, dat je weet dat er voor jullie beiden gezorgd zal worden.

Zeg de stervende dat je hem of haar vergeeft voor al de dingen die jij anders had gewild, en als de stervende niet meer kan antwoorden, zeg dan ook dat jij weet dat hij of zij jou ook vergeeft voor alles wat nog niet is uitgesproken.

miss youEn terwijl je de stervende nog steeds vasthoudt, aanraakt, zeg je dat het goed is dat hij of zij gaat, dat je hem of haar zult missen,  dat hij of zij los mag laten en in liefde mag gaan naar degene die hem of haar roepen.

Op verschillende manieren, op verschillende momenten, tegen verschillende mensen zal je vaarwel zeggen in je leven.  Voor een stervende is het fijn om van meerderen te horen dat hij of zij het aardse leven mag loslaten. Het geeft een veilig en rustig gevoel. Dat het mag, dat het goed is, dat degenen die ze achterlaten vrede hebben met zijn of haar overgang van leven naar dood.

Een mooi en rustig vaarwel van de stervende kan soms een troost bieden in de latere verwerking van het verlies.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s