Hij had toch een mooie leeftijd!

OLYMPUS DIGITAL CAMERAAls ik de overlijdensberichten in de krant lees, komt die zin ook weleens in me op, zeker als iemand al de 90 is gepasseerd. Maar als ik dan lees dat er nog een partner is die nog leeft, komt daar gelijk het besef dat er iemand zijn maatje verloren heeft en intens verdrietig zal zijn.

11 jaar geleden, 19 januari 2003 is mijn vader onverwacht overleden. Hij was toen 77 jaar oud. Een hartstilstand of een herseninfarct werd hem fataal op een vroege zaterdagmorgen.

Gewoon een dag uit een doodgewoon leven van een 77 jarige man, die eigenlijk van plan was een uur later uit bed te springen om de krant rond te brengen, want dat deed hij nog dagelijks. Het hield hem in conditie en bezig zei hij en hij vond het ook erg als hij deze taak aan een ander moest overlaten, zodat toen het hele gezin een weekendje weg ging omdat mijn ouders 50 jaar getrouwd waren. En nog geen half jaar later is hij dood.

Als kind schrik je, zo onverwacht. Je hebt je verdriet en je gaat rouwen. Maar mijn leven ging al snel zijn gangetje weer. Met uitzondering dan van de extra aandacht die mijn moeder nodig had. Door het verdriet om het verlies van mijn vader liet ze deels de grip op het leven los.

Er wordt vaak nauwelijks stil gestaan wat het verlies van een partner doet met de overlevende partner. Vaak wordt de oudere rouwende “getroost” met de woorden, “hij of zij had een mooie leeftijd”, “je mag blij zijn dat jullie zo lang bij elkaar hebben mogen zijn”. Misschien allemaal waar, maar dat doet niets af aan het verdriet van de rouwende oudere. Inderdaad, gezien de leeftijd wisten ze dat ze niet jaren meer te leven hadden en inderdaad hebben ze vele jaren samen doorgebracht. En ja het was hun beurt in de rij om dood te gaan, ze zijn tenslotte de oudste in de familielijn, maar dat doet niets af aan het intense verdriet dat een rouwende oudere ervaart bij het overlijden van zijn of haar partner, maatje, levensgezel voor vele jaren. De rouwende oudere kan zich het leven zonder de ander nauwelijks voorstellen, zolang zijn ze al bij elkaar. En vaak zijn ze ook erg op elkaar ingesteld, sinds de kinderen de deur uit. Eigenlijk hoe ouder, hoe groter de twee-eenheid, waarvan de helft wordt afgesneden. Een immens trauma.

In onze maatschappij wordt het verdriet van deze ouderen vaak niet gezien. En de rouwende oudere laat het ook vaak niet zien. Ze zijn nog opgegroeid met de instelling  vooral niet zeuren en doorgaan. Ze zeggen dus niet hoe het werkelijk met hun gesteld is, hun eenzaamheid die door de dood van de partner sterk zal worden gevoeld. In de eerste periode is daar nog het extra bezoek van vrienden en familie, maar na een paar maanden zakt dat doorgaans ook af en dan is de rouwende oudere alleen, alleen met zijn of haar herinneringen, zijn of haar verdriet, zijn of haar eenzaamheid.

HPIM1787aIn de eerste maanden na het overlijden van mijn vader ging ik regelmatig, dat wil zeggen enkele keren per week bij mijn moeder langs. En ook dat werd in de loop van de jaren minder. De winters met de korte dagen waren voor mijn moeder een ramp. Ze was erg angstig aangelegd en de korte donkere dagen deden haar niet echt goed. Ik was met haar altijd blij als de dagen langer werden en het weer zomer werd. Echter als het zomer was had ze alweer schrik voor als de dagen korten zouden worden. En ze werd steeds eenzamer. Hoe meer tijd er verstreek sinds  het overlijden van mijn vader hoe eenzamer ze werd. Dat vond ze zelf ook vreemd. Ze zei dan: Na al die jaren zou ik toch eraan moeten wennen dat er niemand thuis is. Ze was dolblij als kinderen en kleinkinderen langskwamen, ze genoot van de tripjes met haar kinderen, maar het gevoel van eenzaamheid werd steeds sterker. Zoals ze zei, deze leuke dingen zorgden erna dat de eenzaamheid nog sterker werd gevoeld. Het doet pijn als je weet dat je moeder eenzaam is, terwijl ook jij door gaat met je leven. En toch was ik er zoveel mogelijk, herinneringen ophalen, samen dingen ondernemen, net als mijn broers en zussen. Echter wij konden de levenspartner voor meer dan 50 jaar niet vervangen en zo helaas niet haar eenzaamheid oplossen.

Een rouwende oudere is zoals elke rouwende. Het is belangrijk dat je er bent voor de rouwende, dat het verdriet er mag zijn, dat je een luisterend oor bent voor al die verhalen, herinneringen die keer op keer verteld mogen worden.  Besef dat ze een deel van zichzelf zijn verloren en dat ook zij de chaos van emoties ervaren die met een dergelijk verlies gepaard gaan. En wil je werkelijk weten hoe het met een rouwende oudere gaat, stel dat gerichte vragen, zoals “Hoe voelt het vandaag die lege plaats aan tafel?”, “Hoe vaak heb je vandaag aan hem of haar gedacht?”,  in plaats van het algemene “hoe gaat het met je?”, want bij de laatste vraag ben je zeker van het antwoord.

Advertenties

3 thoughts on “Hij had toch een mooie leeftijd!

  1. Jan Verhoeven 20 januari 2014 / 8:17 pm

    Mooi geschreven José.

  2. Hanneke Jongeling 2 maart 2015 / 5:55 pm

    De leeftijd die iemand bereikte doet er minder toe dan de liefde die er was. Een dierbare kàn je niet missen en als het toch moet, blijft dat pijn doen. Hoewel het herinneren met de jaren zachter wordt en dankbaarheid voor wie zij of hij was de overhand krijgt. Een geliefde leeft voor altijd in je hart.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s