Rouwende kinderen zijn kwetsbaar

?????Grief is not a disorder, a disease or a sign of weakness. It is an emotional, physical and spiritual necessity, the price you pay for love. The only cure for grief is to grieve.   ~Dr. Earl A. Grollman

Welke leeftijd kinderen ook hebben, alle kinderen rouwen bij het verlies van een dierbare. In het artikel Wat begrijpt je kind van de dood?  kun je lezen hoe de ontwikkelingsfase waarin een kind zich bevindt invloed heeft op het besef wat een kind heeft van dood en hoe zijn reactie hier op kan zijn. Ieder kind heeft echter zijn eigen ontwikkeling en dus ook zijn eigen rouwproces. Het zijn algemene lijnen die worden omschreven, natuurlijk ga je uit van het kind zoals het is.

Waar ik in deze blog op in wil gaan zijn risicofactoren die, volgens Worden (1996), het kind extra kwetsbaar maken, waardoor  het kind meer moeilijkheden kan ondervinden tijdens het rouwproces. Het is belangrijk daar als  familie, school en professional oog voor te hebben, zodat er extra aandacht en ondersteuning komt voor deze kinderen. Soms zijn de ouders (bij het overlijden van een broer of zus) of de overlevende ouder (bij overlijden van een vader of moeder) hier door hun eigen verdriet niet of minder goed toe in staat.

Hoe meer risicofactoren er aanwezig zijn, hoe moeilijker het kind het zal hebben met het omgaan van de dood van de dierbare.

Een aantal risicofactoren:

–        Wanneer de dood onverwacht was, een zelfdoding of een moord

–        Voor meisjes, de dood van hun moeder, voor of in het begin van de puberteit

–        Voor jongens, de dood van hun vader, voor of in het begin van de puberteit

–        Stigma geassocieerd met de dood, zoals bij zelfdoding, moord of bij de ziekte AIDS, dan wel het mediacircus hieromheen

–        Een conflictueuze relatie met de overledene (vlak) voor de dood, het met ruzie uit elkaar zijn gegaan bij een onverwachte dood

–        Geen realiteitszin, bijvoorbeeld niet in staat zijn geweest om tijd met de overledene door te brengen nadat de dierbare is overleden, waardoor het kind niet goed kan bevatten dat de dierbare is overleden.

–        Geen of onvoldoende voorbereiding op de begrafenis/crematie, waardoor het kind angstig kan worden

–        Reeds psychologische problemen voor het overlijden van de dierbare

–        Geen of weinig steun in het gezin of van familie en omgeving

–        Onstabiele gezinssituatie, bijvoorbeeld steeds veranderende routines (terwijl dat voor een kind naar een overlijden juist erg belangrijk is), geen of onjuiste discipline

–        Psychologisch kwetsbare ouder, bijvoorbeeld die erg ondersteuning van het kind zoekt, of alcohol, drugs of medicijnmisbruik

–        missing dadDe overige gezinsleden vinden het moeilijk met de dood om te gaan, er is weinig communicatie in het gezin, er wordt nauwelijks over de overledene gesproken

–        De overlevende ouder gaat onmiddellijk daten/een nieuwe relatie aan

–        Hertrouwen van de overlevende ouder dan wel een slechte relatie met de nieuwe partner van de overlevende ouder

Deze lijst in niet limitatief. Een risicofactor is bijvoorbeeld ook de secundaire verliezen  (zie Secundaire verlieservaringen bij kinderendie het gevolg zijn van het overlijden van een dierbare (hoe meer hoe groter de risicofactor).

Laat het kind weten dat jij er voor hem of haar bent, dat ze bij  jou terecht kunnen met zijn of haar vragen. Laat het kind weten dat jij hem of haar ziet in haar verdriet, in zijn of haar strijd in het omgaan met het verlies van de dierbare. En hoe meer risicofactoren, hoe moeilijker het kind het vermoedelijk heeft.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s