Deed ik het juiste?

HPIM2849Vijf jaar na het overlijden van mijn moeder, loop ik sinds 20 december j.l. met een terugkerende gedachte door mijn hoofd. Was het nodig dat ze overleed in het hospice? Hadden we met 7 kinderen en de nodige professionele hulp er niet voor kunnen zorgen dat ze thuis overleed? Had ze dat gewild? Ik denk het wel, het enige dat ze niet wilde was haar kinderen tot last zijn, vandaar dat ze vanaf het begin van haar ziekte al aangaf dat ze naar een hospice wilde als het zover was dat ze veel zorg nodig had. En waarom voel ik me daar ineens na vijf jaar zo schuldig over?

Waarom ik dit verhaal deel? Omdat jij misschien iets hebt aan dit verhaal. Omdat ik vergeten was mezelf tijdens haar ziekte de vraag te stellen: Doe ik het juiste? Doe ik datgene waarvan ik na een half jaar of zoals nu na vijf jaar nog steeds vol vertrouwen en volmondig JA kan zeggen als ik mezelf de vraag stel: Deed ik het juiste?

20 december 2008. Mijn moeder, terminaal door longkanker met uitzaaiingen in de lever, verlaat voorgoed de woning waar ze meer als 50 jaar heeft gewoond, om naar een hospice te gaan om daar te overlijden. De beslissing om op die dag na het  hospice te gaan is rationeel genomen. Liever hadden we het na de kerstdagen gedaan, maar het feit dat ze aangemeld was  en geaccepteerd, betekende dat haar levensverwachting korter was dan 3 maanden. En er waren maar 6 plaatsen in het hospice. Nu voorbij laten gaan betekende misschien, dat er voorlopig geen plaats was, terwijl mijn moeder zienderogen achteruitging en steeds meer zorg behoefde.  De planning was dat we met kerst haar weer mee naar huis zouden nemen, zodat ze daar het kerstfeest kon vieren. Helaas ging ze zo snel achteruit dat ze dit op de eerste kerstdag toch te veel vond. Bewust afscheid genomen van haar huis heeft ze dus niet, en misschien is dat wel goed geweest.

Als ik het over kon doen zou ik er alles aan doen om haar thuis te laten sterven, te midden van haar kinderen en zussen. We waren er wel bij toen ze overleed, en dat was voor haar denk ik het belangrijkste, maar ik weet ook dat ze het liefste in haar vertrouwende omgeving was gestorven.

Een ander zegt, je hebt gedaan wat je kon, je kon niet meer, je was ook doodop. Je had ook je eigen leven en praktijk nog. En nu weet je dat ze nog maar een maand zou leven, dat ze een maand later stierf. Dat is waar, maar sinds de afgelopen vijf dagen kan ik helaas op de vraag of ik het juiste deed niet meer volmondig en vol vertrouwen antwoorden JA. Ik laat het nu weer los, het is zoals het is, ze is gestorven in een hospice, ze is gestorven met het gevoel dat ze ons niet tot last is geweest. Toch heel diep in mijn hart neem ik mee, dat ze anders had gewild. Dat haar kinderen, waar zij haar totale leven aan had gewijd, wel de last op zich hadden genomen. Ik hoor haar nog zeggen: Ik heb niet voor jullie geleefd, jullie waren mijn leven.

Daarom zou ik een ieder willen adviseren die mede beslissingen moet nemen over een terminale zieke nu of in de toekomst, voordat je de beslissing neemt het volgende te doen:

Je stelt jezelf verder op de tijdlijn in de toekomst. Je wordt ’s nachts wakker, een aantal maanden na het overlijden van je nu dierbare zieke en herinnert je dat je dierbare dood is. Je realiseert dat het geen droom is, maar gewoon een golf van verdriet. En je vraagt je af: Deed ik het juiste? Het is mijn doel om wanneer jij je deze vraag stelt, je in staat bent de gebeurtenissen terug te halen en vol vertrouwen kunt zeggen: JA.

Als je dan volmondig JA kunt zeggen, weet je dat je nu de juiste beslissing maakt.

Advertenties

13 thoughts on “Deed ik het juiste?

  1. mbruggeling 26 december 2013 / 6:30 pm

    Mooi berich dank je welxxxx

    Verstuurd vanaf mijn iPhone

  2. Sjef 27 december 2013 / 1:09 pm

    Ik ken dat gevoel, (mijn vrouw overleed 4 jr geleden) maar die gedachte geldt voor veel dingen.
    Dat was toen en het is Nu.
    Je besliste op DAT moment. Tja, als je alles soms anders of over kon doen.
    Toen was het juist. Nu kijk je er anders tegen aan en is geen eerlijk oordeel.
    Dus geen verwijten. Zo n liefdevolle verzorging in een hospice is veel waard.
    En je was er toch met liefde?
    Dat is belangrijkste

    • yvonne 27 december 2013 / 3:18 pm

      dank je Sjef,voor je antwoord,dat je me kan laten inzien dat mijn liefde er echt wel was ,en dat je me laat inzien dat ik toen de juiste beslissing nam ,nogmaals dank je

  3. pearch 27 december 2013 / 3:36 pm

    mooi hoor en ik hoop ook dat er mensen zijn die van jou bericht mogen leren ,moeders kunnen voor vele kinderen zorgen ..en vele kinderen voor een moeder ?

  4. Jan Verhoeven 27 december 2013 / 9:15 pm

    Het is denk ik goed om als mens dit soort vragen in je ziel toe te laten. Het kan dan helpen om te beseffen dat je ziel toen in de omstandigheden van toen gedaan heeft wat toen mogelijk bleek. En dat is, mits oprecht gedaan, goed.

  5. Joke 27 december 2013 / 11:18 pm

    Verscheurend! Toen mijn moeder terminaal was wilde ze zo graag thuis zijn. Het was haar grote angst om in “den vreemde” te zijn. Als enige wilde ik haar thuis halen. Broer en zusters wilden dat niet, durfden dat niet…….. Nu, na acht jaar, vind ik dat nog steeds verdrietig.

  6. Sjef 27 december 2013 / 11:46 pm

    Ik heb dat toen wel gedaan, dwz thuis gehaald uit het ziekenhuis.
    Je bent dat in turbo power stand.
    Naderhand merk je dat dan pas.

  7. De Fruitberg 27 december 2013 / 11:54 pm

    Op het ogenblik dat je die beslissing nam heb je de juiste beslissing genomen (met alle beschkbare info). Met hindsight kan je achteraf genomen beslissingen beginnen in twijfel te trekken, maar dat is volgens mij een straat zonder einde.

  8. Angela van Bebber 29 december 2013 / 12:41 am

    Ik denk Alice dat datgene wat je toen hebt gedaan goed was. Anders was het wel anders gegaan. Jezelf belasten met de gedachte ‘had ik maar ‘ zal er geen verandering in brengen.
    Maar ik heb dit zelf niet ervaren en het blijft ieders eigen beleving.

  9. Susan 29 december 2013 / 6:31 am

    Het blijft denk ik altijd een dilemma.
    Je kunt niet in de toekomst kijken.
    Je weet op het moment dat je “moet” beslissen niet hoeveel tijd iemand nog heeft. Achteraf zal de tijd die er nog was je gevoel misschien beïnvloeden. Ach die maand hadden we haar graag zelf nog verzorgd. Of juist..hoe hadden we het die 4 maanden moeten volhouden.
    Mijn ervaring is (mijn zus verbleef ruim 4 maanden in een hospice) dat het zoveel rust gaf. Voor iedereen en op alle fronten. Op de momenten dat, nu een jaar later, de twijfel over de keuze zich soms opdringt, denk ik terug aan de periode voordat ze naar het hospice ging en voel ik dankbaarheid dat we elkaar in het hospice weer konden “ontmoeten”.

  10. hummeltje18 29 december 2013 / 8:50 pm

    Wanneer doe je het goed ,ik heb mijn man alle zorg en liefde gegeven heb hem zelf thuis verzorgd wat hij zo graag wilde, tot zijn overlijden, en vraag me ook wel eens af heb ik voldoende gedaan ,ik denk het wel Maar jullie hebben de wens van je moeder gerespecteerd,,, zoals zij het ook wilde,,,

  11. Grada van Amesfoort 2 januari 2014 / 10:47 am

    Je hebt in de gegeven omstandigheden gehandeld zoals je moeder het wilde. De signalen waren dan ook niet duidelijk en die zie je nu anders. Je kunt niets terugdraaien. Als je het toen anders had gedaan had je veel tijd aan zorg besteedt die je nu in Liefde hebt gegeven.
    Doe wel iets met je schuldgevoel anders blijft het je achtervolgen en wordt het een stukje waar je te veel energie in gaat steken. Veel moed en een vredig 2014 ook voor je ziel.

  12. freddy van eerd 7 januari 2014 / 4:24 pm

    Zoals jij had ook mijn moeder 7 kinderen van wie er 6 in de gelegenheid waren om haar te verzorgen. Wij hebben echter (voor mijn moeder!) voor het hospice gekozen. En achteraf zijn we daar blij om. We hebben dit laatste stukje met elkaar gedaan. De mensen in het hospice waren er voor de verzorging (grotendeels) en wij waren er voor onze moeder en elkaar. Het heeft ons kinderen weer nader tot elkaar gebracht en mijn moeder heeft dit gezien en meegemaakt. Haar grootste angst was dat haar gezin uit elkaar zou vallen. Dat was misschien ook gebeurd als wij deze periode in het hospice niet hadden gehad. Mijn moeder is niet meer alleen geweest sinds ze in het hospice kwam; wat haar grootste angst was.
    Je weet dat het goed was wat je deed. Dat het toen goed was voor je moeder. Houd je daaraan vast. Je nu afvragen of het goed was, is verspilde moeite. Sterkte!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s