Wat betekent het sociaal en persoonlijk om met een levensbedreigende ziekte te leven?

Levensbedreigende zieken worden behandeld als een taboe. Dit leidt ertoe dat mensen je ontwijken. Ze weten niet wat ze moeten zeggen, vragen en zijn vaak ook bang om het troostende handonjuiste woord uit te spreken, denken dat ze anders met je om moeten gaan.

Levensbedreigende ziekten, zoals kanker bedreigen onze plannen voor de toekomst. Geconfronteerd worden met iemand die een levensbedreigende ziekte heeft, confronteert ons met onze eigen mortaliteit, confronteert ons met het feit dat het leven fragiel is, en dat willen we liever niet weten. We willen vasthouden aan ons idee dat we onsterfelijk zijn, of dat we pas dood gaan als we heel erg oud zijn.

Vandaar dat we alles doen om de dood uit ons leven weg te houden. En dit betekent ook mensen met een levensbedreigende ziekte, want deze herinneren ons er aan dat het leven eindig is. Zieke mensen doen ons beseffen dat we niet onsterfelijk zijn en niet nog jaren te leven hebben. Ze confronteren ons met het feit dat het aardse leven eindig is. Dat we op een bepaald moment de aarde, alle materiële zaken die we verworven hebben, alle geliefden die we rondom ons heen hebben, verlaten. En dat willen we niet weten. Dat boezemt ze angst in. En daarom ontwijken we mensen met een levensbedreigende ziekte.

Vaak wordt niet alleen degene met een levensbedreigende ziekte, doch ook zijn of haar familie en directe vrienden met het ontwijkende gedrag van anderen geconfronteerd.  Men gaat als het ware sociaal dood, het bestaan van de zieke en zijn of haar familie wordt genegeerd, doodgezwegen.

Hoe komt het dat we zo bang zijn voor de dood. Is dat het onbekende? Of is het de angst voor de pijn die misschien aan de dood voorafgaat? En ook al weet je dat het gebeurt en waarom het gebeurt, je voelt je wel in de steek gelaten op een moment dat je juist je sociale omgeving nodig hebt.

Maar soms is er niet alleen het sociale taboe. Zeker in onze westerse maatschappij waar gezondheid en welzijn een groot goed is, is er ook  vaak het persoonlijke taboe. “Heb ik de ziekte mezelf toegebracht?” Ook het magisch denken, dat we vaak aan kinderen toeschrijven, maar dat we zelf ook doen: Als ik dit of dat niet had gedaan, zat ik nu misschien niet in deze situatie, was ik niet ziek geworden”.

Een levensbedreigende ziekte gooit je plannen voor de toekomst omver. Je toekomst wordt korter en/of is van mindere kwaliteit. Daar moet je mee leren omgaan. Elke ziekte heeft zijn eigen problemen en uitdagingen en ieder persoon gaat daar op zijn eigen wijze mee om, afhankelijk van zijn persoonlijkheid, zijn psychologische gesteldheid, familiepatronen en sociale omgeving. Je moet leren omgaan met het feit dat je dood gaat, en dat dat tijdstip een stuk dichterbij is als je had verwacht.

Volgens Charles Corr zijn er vier primaire dimensies waarin je moet leren omgaan met de dood:

–        Lichamelijk:  Wat kan het lichaam nog aan? Wat heeft het nodig? Hoe kan ik de lichamelijke pijn en stress minimaliseren en toch de andere waarden van het leven in acht nemen?

–        Psychisch: Hoe behoud ik de maximale veiligheid, autonomie en rijkdom van het leven? Welke concessies wil ik doen om volledig te leven? Welke concessies om langer te leven?

–        Sociaal:  Welke relaties zijn belangrijk voor mij in deze periode van mijn leven? Hoe kan ik die onderhouden en verbeteren?  En hoe pak ik de sociale gevolgen van het sterven aan?

in ziekenhuisbed

–        Spiritueel: Kan ik me hiermee nog identificeren? Hoe ontwikkelt mijn spiritualiteit zich in deze periode? Geeft het me hoop of juist niet? Heb ik behoefte om verder te gaan of juist niet? Wat is mijn mening over leven en dood? En is er leven na de dood?

Het hebben van een levensbedreigende ziekte is dus holistisch proces dat diep ingrijpt op alle facetten van het leven, jouw leven.  Het is dus niet vreemd als je het moeilijk vindt dit proces alleen te gaan of alleen met mensen om je heen die niet goed weten hoe met al je vragen om te gaan.

De dood en daarmee het omgaan met een levensbedreigende ziekte is uit ons dagelijks leven verdwenen. Wie heeft er als kind zijnde nog zijn opa of oma in huis gehad en  het stervensproces van nabij meegemaakt? Ziekte en dood zijn sinds decennia naar de professionals verwezen. Is het proces voor je en je familie te zwaar, aarzel dan dus niet om contact op de nemen met een professional.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s